Stuitligging

Wat is een stuitligging?

De meeste baby’s liggen tegen het einde van de zwangerschap met het hoofd naar beneden. Dit heet een hoofdligging. Het kan ook zo zijn dat de billen of benen naar beneden liggen. Dat noemen we een stuitligging. Bij 36 weken zwangerschap ligt 4% nog in een stuitligging (4 van de 100 baby’s). De baby wordt groter, terwijl de baarmoeder minder hard meegroeit. Daardoor heeft de baby steeds minder ruimte om te draaien.

Welke soorten stuitligging zijn er?

Bij een stuitligging is de stuit van de baby (de billen) het diepst ingedaald in het bekken. Er zijn verschillendesoorten stuitligging:

Volkomen stuitligging: beide benen liggen gebogen.
Onvolkomen stuitligging: beide benen liggen omhoog.
Half-onvolkomen stuitligging: één been ligt gebogen en het andere been ligt omhoog.
Voetligging: Een baby kan ook met de voeten onder de billen liggen en het hoofd boven. Ook kan de baby overdwars in de buik liggen. In deze beide gevallen is een vaginale geboorte niet mogelijk. Maar de positie van benen en voeten kan soms per dag wisselen.

Waarom ligt een baby in stuitligging?

Bij meer dan 85% van de zwangere vrouwen is het onbekend waarom een kind omstreeks de uitgerekende datum in stuitligging ligt.
Een stuitligging komt vaker voor bij:

een meerlingzwangerschap;
een afwijkende vorm van de baarmoeder of het bekken;
een voorliggende placenta (moederkoek) of een myoom (vleesboom) bij de ingang van het bekken;
aangeboren afwijkingen van het kind.

Bij een stuitligging vindt meestal echoscopisch onderzoek via de buik plaats. De arts of echoscopist kijkt naar duidelijk zichtbare aangeboren afwijkingen die vaak zeldzaam zijn, maar eventueel de oorzaak van de stuitligging kunnen zijn. Ook kijkt de arts naar de positie van het hoofd van de baby en beoordeelt de hoeveelheid vruchtwater, de ligging van de moederkoek en of er vleesbomen of andere afwijkingen zijn die de ingang van het bekken blokkeren.

De bevalling bij een stuitligging

De bevalling van een baby in stuitligging kan op twee manieren plaatsvinden:

Door middel van een gewone vaginale bevalling, waarbij eerst de billen of voeten worden geboren;
Door middel van een keizersnede bij 39 weken.
Daarnaast kan de baby alsnog in hoofdligging worden gelegd door het te draaien tijdens de zwangerschap (een versie).

Het draaien van een baby in stuitligging

Waarom draaien bij een stuitligging?

Als een baby van stuitligging naar hoofdligging kan worden gedraaid zijn de risico’s voor moeder en kind het kleinst bij een vaginale baring in hoofdligging en is er een veel lagere kans op een keizersnede.

Hoe verloopt het draaien (uitwendige versie)?

We werken het meeste samen met het Rijnstate ziekenhuis. Daar vindt draaien van een baby plaats op het observatorium. De versie-poging wordt gedaan door de versiekundigen (een gynaecoloog en een 1e lijns verloskundige die de opleiding tot versiekundige heeft gedaan). Leuk om te weten, Hans is één van de versiekundige.

De gynaecoloog maakt eerst een echo om te kijken of je baby nog steeds in stuitligging ligt. Als dit het geval is wordt er een CTG (hartfilmpje van je baby) gemaakt. Dit kan 30-45 min duren. Voordat het draaien begint, kun je ervoor kiezen om een infuus te krijgen met het medicijn ritodrine. Dit middel zorgt ervoor dat uw baarmoeder zo ontspannen mogelijk is en dat je geen harde buiken krijgt tijdens de versie-poging. Met ritodrine is de kans dat de versie slaagt groter. Wel kun je last krijgen van bijwerkingen, zoals hartkloppingen, trillen of een gejaagd gevoel. Deze verdwijnen weer zodra je de ritodrine niet meer toegediend krijgt. Als je een hartziekte heeft, mag je geen ritodrine gebruiken.

Begin van het draaien

Voor de versie is het fijn als je niet helemaal uitplast. Ideaal is als je een halfvolle blaas hebt. Tijdens de versie ligt je op een onderzoeksbank. Het is belangrijk dat je zo ontspannen mogelijk ligt en je buikspieren niet aanspant. Er wordt een kussen onder je knieën gelegd.. Als er een goede houding wordt gevonden, wordt gestart met de versie-poging. Met de hand/handen worden net boven je schaambeen de billen van je baaby uit het bekken opgelicht en naar de zijkant en vervolgens omhoog gedrukt. Met de andere hand wordt aan de bovenkant van je buik het hoofd van je baby lichtjes naar beneden begeleid. Op deze wijze proberen we de baby te draaien tot het met zijn/haar hoofd beneden ligt. De duur van de versie-poging kan variëren en is afhankelijk van meerdere factoren. Na het draaien krijg je opnieuw een CTG, wat nogmaals 30 – 45 minuten kan duren.

Hoe vaak lukt het om een kind te draaien?

Of het zal lukken om een baby te draaien valt niet eenvoudig te voorspellen. De kans op slagen is van meerdere factoren afhankelijk. Bij een eerste zwangerschap zijn de baarmoeder en de buikwand nog stevig en heeft het draaien minder kans op succes dan bij een tweede of derde zwangerschap. Gemiddeld is de kans op succes van het draaien ongeveer 40-60% zonder ritodrine. Kies je voor ritodrine, dan loopt dit op naar 70%.

In sommige gevallen kan de gynaecoloog om medische redenen besluiten om het kind niet te draaien. Bij een tweelingzwangerschap is het niet mogelijk om een of beide kinderen te draaien.

Mogelijke gevolgen en complicaties van het draaien

Voor de moeder is kans op complicaties zeer klein. De buik kan door het duwen tijdens de versie-poging een paar dagen gevoelig en pijnlijk zijn. Dat is vervelend, maar kan geen kwaad. Tijdens en na het draaien is de hartslag van de baby soms wat trager maar bijna altijd wordt deze vanzelf weer normaal. Een heel enkele keer (bij vier op de duizend vrouwen) blijven de harttonen afwijkend en is het nodig direct een keizersnede te doen.

Na het draaien

Als het is gelukt om je baby te draaien, kun je in principe gewoon thuis bevallen, tenzij je een andere reden hebt voor een ziekenhuisbevalling. Als het niet gelukt is je baby te draaien of als je baby uit zichzelf weer terug is gedraaid naar een stuitligging, kun je overwegen om een nieuwe draaipoging te laten doen, meestal een week na de eerste keer. Blijft je baby in stuitligging liggen, dan moet je in het ziekenhuis onder controle blijven voor de zwangerschap en de bevalling. Je krijgt dan een gesprek met de gynaecoloog met uitleg over de bevalling als je in het ziekenhuis onder controle blijft. Vervolgens krijg je een controle-afspraak mee om na een week op de polikliniek te komen. Als je voor een ander ziekenhuis kiest, regelen wij aldaar de afspraken verder.

Wanneer de verloskundige bellen?

Heb je last van toenemende buikpijn of bloedverlies? Breken je vliezen of voelt je je baby minder bewegen? Neem dan contact met ons op via 0316- 542 541 en toets op 1.

Filmpje

Ben je benieuwd hoe een draaien van je baby (uitwendige versie) gaat? En hoe de ervaring van een eerdere zwangere is? In samenwerking met het Rijnstate en het versieteam is een filmpje opgenomen om je meer informatie te geven: Hoe werkt een uitwendige versie?

Vaginale bevalling bij een stuitligging

Wil je hier meer over lezen?

Je kan je op meerdere manier laten informeren hierover. Hieronder een aantal fijne links:

Veelgestelde vragen

& antwoorden van onze verloskundigen

Ja, natuurlijk. Het is altijd je eigen keuze of je dit wel of niet wilt laten doen. We vinden het belangrijk dat je van ons alle benodigde informatie krijgt (mits je dit wilt) om zelf en met je partner een goede keuze te kunnen maken.

Of het draaien lukt, is van tevoren moeilijk te voorspellen. Bij een eerste zwangerschap zijn de baarmoeder en de buikwand nog stevig en lukt het draaien minder vaak (30 tot 4%) dan bij een tweede of derde zwangerschap (80 tot 90%). Het medicijn ritodrine verhoogt de kans dat de versie slaagt met ongeveer 10 tot 20%.

Voor de ene vrouw is het draaien van de baby gemakkelijker dan voor de andere. Als de baby gemakkelijk meebeweegt, is er niet veel kracht nodig voor het draaien. Maar het kan zijn dat er meer druk van de handen nodig is om de baby te verplaatsen. Halverwege het draaien ligt de baby dwars in de buik. Dat is vaak een ongemakkelijk moment.

a een uitwendige versie is het belangrijk de hele dag rustig aan te doen. Zo kan de baarmoeder weer tot rust komen en er is minder kans op harde buiken of weeën. Heeft u na de versie last van toenemende buikpijn, of verliest u vruchtwater of bloed? Breken uw vliezen of voelt u uw kind minder bewegen? Neem dan meteen contact op met uw zorgverlener. Als de versie is gelukt, houd dan de rest van de dag blaas zo leeg mogelijk. Ga ongeveer om het uur naar de wc om te plassen. Regelmatig in kleermakerszit of wijdbeens zitten maakt het bekken ruimer. Zo kan de baby gemakkelijker indalen.

Lukt het niet om de baby naar hoofdligging te draaien? Dan vertelt de gynaecoloog je hoe de zorg in de zwangerschap er verder uitziet. Ook als het draaien niet is gelukt, krijgt je het advies om de rest van de dag rustig aan te doen. Daarmee voorkom je buikpijn of weeën. Je krijgt van de gynaecoloog uitleg over de mogelijkheden voor de bevalling bij een stuitligging. Je kunt vragen stellen en krijgt de tijd om met je partner een keuze te maken.